W jakim wieku przeżywany jest bilans życiowy?

W Polsce magiczna „trzydziestka” dla kobiet przywodzi do gabinetu wiele pacjentek z depresją. Funkkcjonuje bowiem u nas stereotyp, że wiek ten stanowi kres atrakcyjności i możliwości ułożenia sobie życia osobistego. Odtąd samotnym kobietom grozi poczucie staropanieństwa. U mężczyzn bilans życiowy przeżywany jest na ogół w wieku 40 – 45 lat, kiedy to dokonuje się rachunku sukcesów i porażek przede wszystkim zawodowych, oceny własnego udziału i znaczenia w życiu społecznym, będącym ważnym obiektem „inwestycji”.

Ostatnim okresem, w którym przychodzi naturalna podatność na przeżywanie depresji, jest wiek podeszły, nazwany we Francji ładnie „trzecim wiekiem”. Naturalną koleją rzeczy okres ten przynosi więcej strat niż nabytków (utrata pozycji zawodowej, pogorszenie zdrowia, zmniejszenie aktywności rodzinnej, wygasanie pragnień, odejścia bliskich itp.). Zdolność radzenia sobie w tym okresie zależy głównie od wcześniejszych umiejętności radzenia sobie z utratami: zastępowania jednych obiektów drugimi, włączania mechanizmów obronnych, przeżywania satysfakcji z sukcesów dzieci i wnuków czy waloryzacji przeszłości.

Jak widać, momenty progowe noszą w sobie zagrożenie depresją, bowiem w każdym z nich przeżywana jest utrata obiektu: -w momencie narodzin – środowisko płodowe, -w pozycji depresyjnej – matka, -w okresie edypalnym – „pierwsza miłość”,

-w okresie dojrzewania – status dziecka i rodzinności, a w tym zintrojektowane już Superego, -w okresie bilansowania – własna wartość, wizerunek własny i dorobek, -w wieku starszym – rola w zawodzie i w rodzinie, zdrowie. Następny czynnik podwyższający podatność na depresję w tych

okresach to naturalne poczucia winy: -w pierwszym oddzieleniu od matki (pozycja depresyjna) – za własną agresywność, -w okresie edypalnym – za rywalizację z ojcem i pragnienie posiadania matki (chłopcy), za rywalizację z matką i pragnienie zdobycia ojca (dziewczynki),

-w okresie dojrzewania – za pragnienia seksualne i agresywne, -w okresie bilansowym i w okresie starości – za niezgodność osiągnięć z ideałem Ego. Na każdym też progu rozwojowym zderzają się ze sobą w sposób naturalny siły popędowe, pragnienia (Id), które rządzą się zasadą przyjemności, z normami, wzorcami i zakazami (Superego).

Leave a Reply