Terapeutyczna rola wobec matki

Terapeutyczna rola wobec matki – była jej „terapeutką” – bardzo ją wzmacniała w poczuciu siły i omnipotencji. Nadawała sama sobie własne prawa funkcjonowania w szkole i w domu, nie zachowując granic czy norm. I to było znacznie trudniejsze do zmiany w psychoterapii, a równocześnie budziło w niej silny niepokój i wyrzuty sumienia.

Przypadek ten opisałam w artykule Dzieci – terapeuci rodziców (niepublikowany), zastanawiając się nad motywacjami i mechanizmami psychologicznymi podejmowania roli terapeuty. W trakcie terapii okazało się, że w relacji ze słabą, poszukującą u dziewczynki wsparcia matką, Magdalenka pełniła w pewnym wymiarze przeżywania funkcję obiektu pierwotnego dla matki. To ona, a nie matka pomieszczała w sobie niepokój i napięcia, dawała winnicottowski holding – psychiczne podtrzymanie – którego matka nie dostała niegdyś od swoich rodziców. Dziewczynka nie mogła dopuścić do głosu i przeżywać słabości, zależności, ale i nie dostawała potrzebnej do rozwoju struktury w postaci procesu wychowawczego. W tym momencie terapii dziewczynka musiała otrzymać brakujący jej holding (czy kontener) do przeżywania żalu, od terapeutki dalej – powoli matka zaczęła przejmować i spełniać tę rolę, sama mogąc przeżywać regresję w ramach własnej terapii.

Przypadek Jolanty zrelacjonowany mi przez nią samą jest przykładem udanej terapii depresji, ilustrującym dość niekonwencjonalny jej początek, który jednocześnie był kluczem do relacji przeniesieniowej. Jolanta, psycholog, w wieku 21 lat rozpoczęła trening analityczny i zarazem swoje leczenie.

Pracując w zespole terapeutycznym Jolanta dała się poznać jako osoba samodzielna, zaradna i gotowa do pomocy. Tej prezentowanej na zewnątrz postawie towarzyszyły skrzętnie ukrywane silne objawy nerwicowe: na przemian stany napięcia i bezsilności, myśli samooskar- żające, zaburzenia snu, koszmary o charakterze depresyjnym. Szef zespołu, analityk, zauważył jednak koszt i pewną sztuczność takiej postawy i sam zaproponował rozmowy superwizyjne, które przerodziły się w trening analityczny.

Leave a Reply