Osobnego omówienia wymaga zjawisko samobójstwa

W naszej praktyce, choć nierzadko, mamy do czynienia z pacjentami po próbach samobójczych, to jednak nieczęsto stykamy się z samobójstwem dokonanym. Współcześnie wielu autorów jest zgodnych co do psychotyczności tego aktu. Natomiast nasi pacjenci stale obcują z przeżyciami związanymi ze śmiercią: są to pragnienia własnej śmierci wyrażające stan rozpaczy lub bezsilności wobec śmierci, pragnienia własnej śmierci jako wyraz poczucia winy, pragnienia własnej śmierci w związku z przeżywaną dramatycznie żałobą po kimś bliskim (jako pragnienie identyfikacyjne), pragnienia aktywnego ukarania się. Niejednokrotnie też życie naszych pacjentów przebiegało pod znakiem śmierci i żałoby i w ten sposób byli bliscy tym przeżyciom, intensywniej niż inni obcowali z faktem śmierci.

Pomiędzy przeżyciami związanymi ze śmiercią a aktywnym aktem sytuują się tendencje autodestrukcyjne, jak narkomania, wyniszczanie się, np. w zespole chorobowym anoreksji, alkoholizm. Tendencje do zachorowań psychosomatycznych czy ciężkich chorób somatycznych przywołują dyskusję na temat istnienia i przejawów instynktu śmierci.

Czytelnik odnajdzie prawie w każdym rozdziale wzmiankę o tym zjawisku czy też podrozdział, jak np. w Depresji wieku dojrzewania, natomiast wydaje nam się warte osobnego zajęcia całościowe zbadanie problemu. Niekiedy zresztą, w sposób tak dramatyczny, samym aktem człowiek stawia sobie diagnozę. Diagnozę – o krańcowym przerażeniu i braku nadziei na jakąkolwiek relację.

Nasze obawy o życie pacjenta są zresztą tym większe, im słabszy jego kontakt czujemy z nami niekiedy zaś, mimo wypowiadanych przez niego pragnień śmierci, czujemy mniejsze zagrożenie, jeśli czujemy zarazem, że pacjent pozostaje z nami w relacji żywej, choć bolesnej i trudnej dla obu stron.

Każdy, kto leczył głęboko zaburzonego pacjenta depresyjnego ocharakterze narcystycznym, wie, że najtrudniejsze jest wyważenie proporcji między brakującą niegdyś waloryzacją i przyzwoleniem na idealizację (I typ przeniesienia) a pracą interpretacyjną dotyczącą problemów popędowych (II typ przeniesienia).

Leave a Reply